» » » Evrensel Windows Platformu (UWP) nedir?
20:10 Çarşamba 3 2 380
10-01-2018, 20:10

Evrensel Windows Platformu (UWP) nedir?

Spotify'ın Xbox uygulaması Evrensel Windows Platformu (UWP) uygulaması mı? Çoğu bu durumu kafa karıştırıcı buluyor ancak bu durumla ilgili tüm detayları sizlere bu makalede açıklıyoruz.
Teknoloji hakkında yazı yazmak oldukça zordur. Kimi ziyaretçilerimiz çok teknik detaylardan bahsetmemizi isterken kimileri de genel bilgilerin yer almasının yeterli olduğu kanaatinde. İş, işletim sistemleri ve diğer yazılımlar hakkında konuşmaya gelince bu konu çok daha karmaşık bir hal alıyor.

Şimdi herkesin anlayabileceği haliyle Windows'un Evrensel Uygulama Platformu olan ve İngilizce adıyla Universal Windows Platform ismi ile anılan UWP tabanlı uygulamaların ne olduğunu ve ne olmadığını inceleyeceğiz.

UWP kimler için var?


Microsoft'un yazılım geliştirme platformunun Windows 10 için ne olduğunu açıklamaya başlamadan önce şunda anlaşalım; UWP terimi kullanıcılar için değil, geliştiriciler için geçerli bir terimdir.

Hiçbir tüketici bir noktada MediaMarkt'a gidip satış görevlisine UWP çalıştırabilen bir bilgisayar sormaz. Doğal olarak UWP kavramı geliştiriciler için büyük bir kavramken tüketiciler için satın almayı etkileyecek bir faktör değildir.


Ancak biz, MSFThaber'de Microsoft ve Windows 10 ile ilgili makaleler yayınladığımızda UWP'den sık sık bahsetmek durumunda kalıyoruz. Özel bir rapor hazırladığımızda çoğunlukla Windows 10'u tüketicilere aktarmak için UWP'den bahsetmek zorundayız. Ancak bilgisayar hakkında yeterince bilgiye sahip olmayan tüketiciler için de UWP'nin anlaşılabilir olması gerekiyor.

"Evrensel" terimi her yerde çalışabilen anlamına gelmiyor


Teknik olarak bakmamız gerekirse UWP, Microsoft'un C++, C#, VB.NET ve XAML kodlama dillerini kullanan bir Windows Runtime platformunun uzantısıdır. UWP'nin temel maddeleri ise aşağıda listelenmiştir:

  • Evrensel API araç kiti.
  • Çözünürlüğe duyarlı ve ölçeklendirilebilir tasarım.
  • Evrensel kontroller, stiller, girişler ve etkileşimler.
  • Bulut, yapay zeka ve bilişim hizmetleri.
  • Dağıtım için tek Mağaza.

Tek bir yazılım geliştirme seti. (SDK)Kitlenin kafasını karıştıran kısım çoğunlukla UWP'de yer alan "evrensel" kelimesinde saklı. UWP'nin amacı, geliştiricilerin uygulamalar arasında kod paylaşması ve kapsamlı bir API dizininden faydalanması demek olmasına rağmen UWP uygulamalar telefonlar, bilgisayarlar, Xbox, HoloLens, IoT gibi "her yerde çalışabilen" uygulama anlamına gelmez.


İdeal olarak, bir uygulama geliştirici yalnızca tüm Windows 10 cihazlarda çalışabilen bir native UWP uygulama yazacaktır ancak bu kimin durumlarda mantıklı değildir. Örneğin, yalnızca telefonlarda ihtiyaç duyulan uygulamalar, bilgisayarlarda tercih edilmez. Bazı UWP oyunları birçok telefon için zorlayıcı olsa da Xbox üzerinde oynamak daha iyi bir çözüm olabilir (Daha iyi performans verilse de çoğunlukla tercih edilmez).

UWP'deki "evrensel", uygulamanın donanım hedefi değil, bir uygulama yazarken geliştiricilerin eriştiği API'ları ve kaynakları tanımlar. Bir uygulamanın Xbox için indirilebilir olması onun Windows 10 Mobile'da da çalışabileceği anlamına gelmiyor. UWP terimi tüketicilerin anladığı gibi bir UWP değil, teknik anlamda farklı bir boyuta sahip.

Windows Bridge uygulamaları da UWP'dir


Microsoft, kafa karışıklığını biraz daha arttırmayı tercih ederek birkaç yıl önce Microsoft Build konferansında Windows Bridge'i tanıttı.

Bu konu hakkında kafanızın karışmaması için bilmeniz gereken tek şey, Windows Desktrop Bridge'den (Project Centennial olarak da bilinir), LinkedIn gibi Pregressive Web Uygulamalarından (Project Westminster olarak da bilinir) veya Windows iOS Bridge'e (Project Islandwood olarak da bilinir) tüm araçları kullanan uygulamalar UWP olarak kabul edilir.

Biraz daha teknik konuşmak gerekirse, Windows Bridge uygulamaları aslında hibrit bir uygulama altyapısına sahiptir. Örneğin; Adobe Photoshop Elements 15 ve yeni Spotify uygulamaları tam anlamıyla UWP appx yapısına bürünmüş klasik Win32 masaüstü uygulamalarıdır.


Onları UWP uygulamaları yapan tek özellikler UWP gibi paketlenmeleri veya UWP yükleyicisini kullanmaları değil, aynı zamanda Windows 10'un özelliklerinden de yararlanmalarıdır:

  • Cortana
  • Canlı kutucuklar
  • Aksiyon ve Eylem Merkezi
  • Paylaşma araçları
  • UWP arkaplan görevleri
  • UWP uygulamaları hizmetleri (örneğin: bulut ve yapay zeka)
  • Otomatik güncellemeler, lisanslama, uygulama içi satın alma işlemleri ve tüm Microsoft Mağazası özellikleri

Bu nedenden dolayı Desktop Bridge (masaüstü köprü) uygulamaları melez-UWP uygulamaları olarak adlandırılabilir.

Ancak Desktop Bridge uygulamaları hibrit gibi değil native UWP uygulamaları gibi çalışıyor. Sistem kayıt defterinde değişiklik yapmazlar, Windows Sistem dizininde DLL dosyaları olmadan yer alırlar.

Spotify'ın UWP olmayan uygulamaları


Microsoft'un UWP'sinden bahsederken, Spotify örneğini vermeden olmaz. Spotify örneği, şirketlerin UWP ile nasıl garip tercihler yapabileceğini göstermek için harika bir örnek.


Spotify teknik olarak dört farklı uygulamaya sahip:

  • Spotify Win32 .exe kurucu
  • Windows Phone 8.1 için Spotify
  • Windows 10 için Spotify (UWP)
  • Xbox One için Spotify (UWP)

Son ikisi Spotify'ın en yeni uygulamaları olarak görülebilir. Aslında bu ikisi çok uzun zamandır kullanıcılar tarafından kullanılabilir durumdaydı ancak UWP olarak yeni Mağazada yerlerini aldılar. Desktop Bridge kullanılarak yeniden paketlenmiş Win32 .exe uygulaması da yukarıda belirttiğimiz gibi UWP olarak kabul edilmektedir.

Yeni Xbox One uygulaması da UWP olarak kabul görüyor. Bazıları bu uygulamanın Windows 10 bilgisayarlar veya telefonlar için de kullanılabilir olmamasından dolayı şaşkınlık duyuyor.


Peki neden Spotify hem mobilde, hem bilgisayarda, hem de Xbox üzerinde çalışan navite bir UWP uygulama yapmak yerine çok sayıda uygulamayı Mağazaya getirdi?

Hiç bir fikrim yok.

Fakat bu durum önemli değil. UWP platformu ve köprüleri, geliştiricilere çeşitli yollar sunsa da yolun sonu tek bir yere çıkıyor: Microsoft Mağazası. Mağazaya hangi yolla geldikleri veya Mağazada kaç varyasyona sahip oldukları önemli değil. Microsoft, geliştiricilerin tek bir kod kullanarak uygulama yazmasını tercih eder ancak öyle bir zorunluluğu şart koymuyor. Sonuçta en iyi yolu geliştiriciler kendileri için kendileri seçiyor.

Spotify şimdilik Windows 10 bilgisayarlar için Desktop Bridge'i kullanarak Microsoft Mağazasında var olmayı tercih ediyor. Ayrıca Xbox One için yayınlanan uygulama da en iyi çözümlerden bir tanesi.

UWP hala geliştirilme aşamasında


UWP tamamlanmış değil, geliştiriciler için de tamamlanmış olmayacak. UWP bir gün Win32'nin yerini alacak, ancak 20 yıllık bir külliyata sahip Win32 tabanı gibi yeni bir tabanı birkaç yılda oluşturamazsınız.


Şirketin bugün Win32 uygulamalarını Mağazaya getirmesinin en büyük nedenlerinden bir tanesi UWP tabanın tam oluşmamasından kaynaklanıyor. UWP geliştikçe, Win32 uygulamalara olan bağımlılık azalacak. Microsoft hali hazırda bilgisayarların daha mobilize olmasını istiyor. UWP de bu adımın en önemli parçalarından bir tanesi olacak.

Microsoft Mağazasındaki her şey UWP


Şimdilik, Microsoft ve Windows takipçilerinin UWP için ihtiyaç duydukları tek tanım şudur; Uygulama Microsoft Mağazasında ise teknik olarak UWP'dir. Eğer spesifik olarak ele almak isterseniz:

Windows 10, Windows 10'u çalıştıran her cihazda ortak bir uygulama platformu olan UWP'yi sunar. UWP, cihazlar arasında temel bir API sağlar. Bu, çok çeşitli cihazlara yükleyebileceğiniz tek bir uygulama paketi oluşturabileceğiniz anlamına gelir. Ve bu tek uygulama paketi ile Microsoft Mağazası, uygulamalarınızın çalışabileceği tüm cihaz türkerine ulaşmak için birleşik bir dağıtım kanalı oluşturur. UWP'yi hedefleyen uygulamalar yalnızca tüm cihazlarda ortak olan WinRT API'larını değil, aynı zamanda uygulamaların cihaz sınıfına özgü sahip olduğu API'ları da (Win32 ve .NET API'ları dahil) bünyesinde barındırır.

Microsoft'un amacı, UWP'yi çeşitli cihazlar üzerinde çalıştırmaktı ancak ilerleyen dönemde bunun zor bir çözüm olduğu ortaya çıktı. İlk başta firmaları UWP için zorlayan Microsoft artık Win32 uygulamalarının kabulünü de kolaylaştırdı.


Buradaki kafa karmaşasının en büyük nedenlerinden bir diğer ise isim tercihi konusunda berbat bir geçmişe sahip olan Microsoft'tan başkası değil. Birçok geliştirici ve hatta Microsoft'taki çalışanlar, UWP'nin ne olup olmadığını anlama konusunda hala zorlanıyor.

Ayrıca, Mağazada olmasa bile bir appx dosyasını indirerek normal kurulum yapabileceğinizi de unutmayın. Mağazada hala Windows Phone 8.x cihazlar için eski uygulamalar listeleniyor ve bunlar UWP değil. Ancak bunlar Microsoft'un izin verdiği küçük istisnalar.

Kullanıcılar için UWP uygulamanın tanımı; Windows 10 bilgisayarınızda bulunan Microsoft Mağazasından indirebileceğiniz tüm oyun ve uygulamaların bütünüdür. Uygulamanın oraya hangi araçla eklendiği veya hangi kod tabanıyla yazıldığının bir önemi yok. Bir Elektron uygulaması mı yoksa React Native mi kullanıyor önemli değil. İsterse UWP jаvascript kullansın.

Microsoft, Mağazasının içerisindeki uygulamaları evrensel hale getirmeye çalışıyor ancak henüz bu noktaya ulaşmak için çok yol ilerlemesi gerekiyor. UWP, Microsoft için uzun bir yolculuk ve daha yeni başladı.
Hakkında: MSFThaber kıdemli teknoloji editörü. Türkiye'nin ilk ve tek Windows'a odaklanmış YouTube kanalı Pencereler'in kurucusu. Windows, Xbox ve diğer Microsoft donanımları da dahil olmak üzere Microsoft'un haberlerine, incelemelerine, editöryal makalelerine ve daha fazlasına odaklanıyorum.
Yazarın diğer haberlerine ulaşmak için tıklayın.

Yorum Ekle



Güvenlik kodlarından sıkıldınız mı?
Güvenlik kodlarını biz de sevmiyoruz ancak botlardan korunmamız için ihtiyacımız var. Fakat kurtulmanız çok kolay, yalnızca bir dakikanızı ayırarak ücretsiz bir hesap oluşturabileceğinizi unutmayın. Şimdi ücretsiz bir hesap oluşturun ve bir daha güvenlik kodları ile muhatap olmayın. MSFThaber'e üye olarak yorumlarınıza gelen cevapları takip edebilir ve diğer kullanıcılar ile iletişime geçebilirsiniz. Ücretsiz bir hesap oluşturmak için buraya tıklayın ya da sosyal ağları kullanarak giriş yapın: Y

3 Yorum
  1. Ali
    Ali
    18 Ocak 2018 11:33
    Yazı mükemmel olmuş elinize sağlık. UWP ile ilgili bazı kafa karışıklarım son buldu ama bazı konularda daha çok karıştı:)) anlaşılan daha gelişmeye ihtiyacı var zaten çıkalı kaç sene oldu ki ? Şimdi benim bir sorunum var instagram'ı masa üzerinde kullanıyorum ama fotoğraf yükleyemiyorum uygulamada ? nereden yükleyeceğim. masaüzeri uygulamasını sevdim ama bu foto yükleyememek kötü oldu. bir sorunda şu; profilime foto yüklerken yükledi ama sadece fotoğraf rulosunda kileri gördü bununda ilerleyen dönemlerde iyileştirileceğii düşünüyorum. Telefona göre yapılınca demek UWP bilgisayarda ki masaüzerini göremedim bende resimlerin içerisinde ki film rulosuna attım yükleyeceğim fotoyu oradan yükledim amaaa foto paylaşayım dedim hiç açamadım bile :( 
    1. Tolga Altaş
      Tolga Altaş
      18 Ocak 2018 13:33
      Üç sene oldu aşağı yukarı UWP'nin duyuruluşu. Instagram UWP uygulaması üzerinden aslında fotoğraf yüklenebiliyor ancak bu işlem yalnızca dokunmatik ekrana sahip Windows 10 cihazlarla sınırlı. Bu durum da Instagram tarafından alınan bir karar sonucu oluşuyor, Microsoft'un konu ile alakası yok.
      1. Kurban
        Kurban
        21 Ocak 2018 12:20
        Bu benimde derdimdi demekki dokunmatikli masauzeri all in one olsa makinam çalıştıracak. Ya ne garip demi yazılım denen olay. İsteseler herşeyi yazılımla ilgili halledebiliyorlar. Yani masauzeri klavye mouse var dokunmatikde de klavye mouse takılabiliyor ama uygulamanın biri dokunmatikde çalışıyor onun dokunmatik olduğunu anlıyor diğerinin dokunmatik olmadığını anlıyor. Halbuki yazılımda sadece dokunmatik ekran kodlarını barındırmayıp hepsini serbest bırakan birşey yapsalar ne guzel olacak. Neden kısıtlıyorlar. Microsoft ne yaptı bu firmalara resmen garezleri var. Bu uygulamalarda da aynısı yaptılar. Aslımda xmarian ımaldı microsoft bunların her birinin alternariflerini yapıp sursun piyasaya 6tag da olduğu givi ama onda da lisans ı bulunan esas firma sıkıntı çıkattabiliyor 6snap ve youtube de olduğungibi. İki ucu ..... Değnek diyorım ve yazımı bitiriyorum. Çok sinirlendim çunki.